Thuế TNCN hộ kinh doanh 2026 - Hướng dẫn từ A đến Z
Năm 2026 bỏ thuế khoán, hộ chuyển sang kê khai doanh thu thực tế, ngưỡng miễn lên 1 tỷ, giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu một tháng. Một bài này gom hết những gì hộ cần biết về thuế TNCN.
Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là loại thuế ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của mọi hộ kinh doanh. Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt lớn: Nghị quyết 198/2025/QH15 chấm dứt phương pháp thuế khoán, Nghị định 68/2026 quy định HKD chuyển sang kê khai doanh thu thực tế, Nghị định 141/2026 nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng, và Luật 109/2025 nâng giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu/tháng. Bài viết này tổng hợp toàn diện: cách phân nhóm mới, cách tính thuế, sổ sách kế toán, giảm trừ gia cảnh, quyết toán và kê khai trên eTax.
Hộ kinh doanh 4 nhóm theo doanh thu - Bỏ thuế khoán
Từ 01/01/2026, phương pháp thuế khoán chính thức bị chấm dứt theo Nghị quyết 198/2025/QH15 (Điều 10). Tất cả hộ kinh doanh chuyển sang kê khai doanh thu thực tế. Phân loại 4 nhóm dựa trên Thông tư 92/2015/TT-BTC (sửa đổi bởi TT 50/2026/TT-BTC):
| Nhóm | Doanh thu năm trước | Phương thức kê khai GTGT | Khai TNCN |
|---|---|---|---|
| Nhóm 1 | Dưới 1 tỷ đồng | Miễn thuế — chỉ thông báo doanh thu | Miễn |
| Nhóm 2 | Từ 1 tỷ đến dưới 3 tỷ | Kê khai theo quý | Kê khai theo quý, quyết toán năm |
| Nhóm 3 | Từ 3 tỷ đến dưới 50 tỷ | Kê khai theo tháng, khấu trừ GTGT | Kê khai theo tháng, quyết toán năm |
| Nhóm 4 | Từ 50 tỷ trở lên | Kê khai theo tháng, khấu trừ GTGT | Kê khai theo tháng, quyết toán năm |
Điểm quan trọng nhất:
- HKD dưới 1 tỷ (Nhóm 1): Được miễn thuế TNCN và GTGT theo NĐ 141/2026. Theo TT 50/2026, chỉ cần thông báo doanh thu, không phải khai số thuế GTGT, TNCN phải nộp. Tuy nhiên, HKD vẫn phải lập sổ sách kế toán theo mẫu TT 152/2025.
- HKD từ 1 tỷ trở lên (Nhóm 2, 3, 4): Bắt buộc kê khai theo quý hoặc tháng, lập hóa đơn GTGT theo NĐ 254/2026.
- Không còn thuế khoán: Chi cục Thuế không còn ấn định mức thuế cố định hàng tháng. Mọi HKD phải tự kê khai doanh thu thực tế.
Xem chi tiết: Cách tính thuế TNCN theo 4 nhóm HKD 2026
Sổ sách kế toán bắt buộc cho mọi hộ kinh doanh
Theo Thông tư 152/2025/TT-BTC (ký 31/12/2025, hiệu lực 15/01/2026), tất cả HKD phải lập sổ sách kế toán theo mẫu quy định, bất kể doanh thu:
| Mã sổ | Tên sổ | Trường hợp áp dụng |
|---|---|---|
| S1a-HKD | Sổ theo dõi doanh thu | HKD miễn thuế (nhóm 1 — dưới 1 tỷ) |
| S2a-HKD | Sổ theo dõi doanh thu + thuế GTGT/TNCN | HKD nhóm 2, 3 (kê khai tỷ lệ %) |
| S2b-HKD | Sổ theo dõi doanh thu | HKD nhóm 4 (kê khai thực tế) |
| S2c-HKD | Sổ chi tiết doanh thu, chi phí | HKD nhóm 4 |
| S2d-HKD | Sổ theo dõi vật liệu, hàng hóa | HKD nhóm 4 |
| S2e-HKD | Sổ theo dõi tiền | HKD nhóm 2, 3, 4 |
Lưu ý: HKD nhóm 1 (dưới 1 tỷ) chỉ cần lưu trữ chứng từ, không bắt buộc hạch toán đầy đủ. HKD nhóm 2, 3 không bắt buộc hạch toán kế toán đầy đủ nhưng phải có sổ S2a-HKD. HKD nhóm 4 bắt buộc hạch toán đầy đủ theo TT 152/2025.
2 cách tính thuế TNCN hộ kinh doanh
Hộ kinh doanh có 2 cách tính thuế TNCN theo Thông tư 92/2015/TT-BTC (sửa đổi bởi TT 50/2026/TT-BTC):
Cách 1 — Tính theo doanh thu (không trừ chi phí)
Cách đơn giản, áp dụng cho HKD nhóm 2, 3 (doanh thu dưới 50 tỷ).
Công thức: Thuế TNCN = Doanh thu × Thuế suất theo ngành nghề
| Ngành nghề | Thuế suất TNCN | Thuế suất GTGT |
|---|---|---|
| Phân phối hàng hóa (bán buôn, bán lẻ) | 0,5% | 1% |
| Sản xuất, chế biến hàng hóa | 1,5% | 3% |
| Dịch vụ (ăn uống, tư vấn, vận tải...) | 2% | 5% |
| Cho thuê bất động sản | 5% | 5% |
| Cho thuê xe, phương tiện vận tải | 3% | 3% |
Ví dụ: Hộ kinh doanh bán giày dép, doanh thu năm 2 tỷ (nhóm 2):
Thuế TNCN = 2.000.000.000 × 0,5% = 10.000.000 đồng/năm
Thuế GTGT = 2.000.000.000 × 1% = 20.000.000 đồng/năm
Cách 2 — Tính theo doanh thu sau khi trừ chi phí thực tế
Áp dụng cho HKD nhóm 4 (doanh thu từ 50 tỷ) có lập sổ sách kế toán, hạch toán hai chiều. Cách này thường có lợi hơn nếu chi phí thực tế chiếm tỷ lệ lớn.
Công thức: Thuế TNCN = (Doanh thu - Chi phí thực tế hợp lệ - Giảm trừ gia cảnh) × Thuế suất lũy tiến từng phần
Thuế suất lũy tiến TNCN 2026 (từ 01/07/2026):
| Thu nhập chịu thuế/tháng | Thuế suất |
|---|---|
| Đến 5 triệu đồng | 5% |
| Trên 5 triệu đến 10 triệu đồng | 10% |
| Trên 10 triệu đến 18 triệu đồng | 15% |
| Trên 18 triệu đến 32 triệu đồng | 20% |
| Trên 32 triệu đến 52 triệu đồng | 25% |
| Trên 52 triệu đến 80 triệu đồng | 30% |
| Trên 80 triệu đồng | 35% |
Xem chi tiết: So sánh cách 1 và cách 2 tính thuế TNCN HKD
Mức giảm trừ gia cảnh 2026 - Tăng đáng kể từ 01/07/2026
Theo Luật 109/2025/QH15, mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ 01/07/2026:
| Loại giảm trừ | Mức mới (từ 01/07/2026) | Mức cũ (đến 30/06/2026) |
|---|---|---|
| Bản thân người nộp thuế | 15.500.000 đồng/tháng (186 triệu/năm) | 11.000.000 đồng/tháng |
| Mỗi người phụ thuộc | 6.200.000 đồng/tháng/người (74,4 triệu/năm/người) | 4.400.000 đồng/tháng/người |
Lưu ý quan trọng: Từ 01/01/2026 đến 30/06/2026, mức giảm trừ gia cảnh vẫn giữ nguyên là 11 triệu/tháng (bản thân) và 4,4 triệu/tháng/người (phụ thuộc). Chỉ từ 01/07/2026 mới áp dụng mức mới.
Ví dụ tính GTGC: Chị Mai có lương 30 triệu/tháng, có 1 con nhỏ và mẹ già phụ thuộc:
- Tổng GTGC = 15,5 triệu + 6,2 triệu (con) + 6,2 triệu (mẹ) = 27,9 triệu/tháng
- Thu nhập chịu thuế = 30 - 27,9 = 2,1 triệu/tháng
- Thuế TNCN = 2,1 triệu × 5% = 105.000 đồng/tháng
Xem chi tiết: Mức giảm trừ gia cảnh 2026 - Cập nhật mới nhất
Quyết toán thuế TNCN năm 2026 - Thời hạn và hồ sơ
Theo Luật 109/2025/QH15 và Thông tư 92/2015/TT-BTC (sửa đổi bởi TT 50/2026/TT-BTC):
Đối tượng phải quyết toán thuế TNCN:
- Có thu nhập từ tiền lương, tiền công vượt mức chịu thuế trong năm (tổng thu nhập ≥ 186 triệu/năm từ 01/07/2026)
- Có từ 2 nguồn thu nhập trở lên từ tiền lương, tiền công
- Có thu nhập từ kinh doanh, đại lý bảo hiểm, môi giới BĐS
- Cá nhân cư trú có thu nhập từ nước ngoài
- HKD cá thể phải quyết toán theo quý và quyết toán năm
Thời hạn quyết toán:
| Loại quyết toán | Thời hạn |
|---|---|
| Quyết toán quý (HKD nhóm 2, 3, 4) | Chậm nhất 30 ngày kể từ hết quý |
| Quyết toán năm | 30/04/2027 cho năm 2026 |
Hồ sơ quyết toán:
- Tờ khai quyết toán thuế TNCN (mẫu 02/QK-TNCN)
- Phụ lục các nguồn thu nhập (nếu có nhiều nguồn)
- Giấy tờ chứng minh giảm trừ gia cảnh (bản sao)
- Biên lai nộp thuế hoặc xác nhận đã khấu trừ thuế
Lưu ý: Nếu chỉ có 1 nguồn thu nhập duy nhất và đã được người sử dụng lao động khấu trừ thuế đầy đủ thì không bắt buộc quyết toán thuế. Tuy nhiên, bạn vẫn có quyền nộp quyết toán để được hoàn thuế.
Xem chi tiết: Quyết toán thuế TNCN 2026 - Hướng dẫn chi tiết
Kê khai thuế TNCN trên eTax Mobile - Hướng dẫn từng bước
eTax Mobile là ứng dụng chính thức của Tổng cục Thuế, giúp HKD kê khai và nộp thuế TNCN ngay trên điện thoại.
Bước 1 — Tải ứng dụng:
- Android: Google Play Store → tìm "eTax Mobile" → cài đặt
- iPhone: App Store → tìm "eTax Mobile" → tải về
Bước 2 — Đăng nhập:
- Nếu đã có tài khoản eTax trên máy tính → dùng cùng tài khoản đăng nhập
- Nếu chưa có → đăng ký mới bằng CCCD/CMND chip
Bước 3 — Kê khai:
- Chọn "Kê khai thuế" → chọn kỳ kê khai (quý/tháng)
- Nhập số liệu doanh thu, chi phí (nếu có)
- Hệ thống tự tính số thuế phải nộp
Bước 4 — Nộp thuế:
- Xác nhận số thuế → chọn phương thức nộp (ngân hàng liên kết, ví điện tử)
- Nhận biên lai điện tử ngay trên ứng dụng
Xem chi tiết: Kê khai thuế TNCN trên eTax Mobile - Hướng dẫn A-Z
Lịch nộp thuế TNCN hộ kinh doanh 2026
| Nhóm | Kỳ kê khai | Thời hạn nộp tờ khai |
|---|---|---|
| Nhóm 1 (dưới 1 tỷ) | Miễn thuế — chỉ thông báo doanh thu | Theo thông báo của Chi cục Thuế |
| Nhóm 2 (1 tỷ - dưới 3 tỷ) | Theo quý | 30 ngày kể từ hết quý |
| Nhóm 3 (3 tỷ - dưới 50 tỷ) | Theo tháng | 20 ngày kể từ hết tháng |
| Nhóm 4 (từ 50 tỷ) | Theo tháng | 20 ngày kể từ hết tháng |
| Quyết toán năm | Năm | 30/04/2027 |
Lãi chậm nộp: 0,03%/ngày trên số thuế chậm (tương đương ~11%/năm).
Câu hỏi thường gặp
Câu 1: HKD dưới 1 tỷ có phải nộp thuế TNCN không?
Theo NĐ 141/2026, HKD có doanh thu năm trước từ 1 tỷ trở xuống được miễn thuế TNCN và GTGT. Theo TT 50/2026, HKD chỉ cần thông báo doanh thu, không phải khai số thuế phải nộp. Tuy nhiên, HKD vẫn phải lập sổ sách kế toán theo mẫu TT 152/2025.
Câu 2: Thuế khoán còn áp dụng không?
Không. Theo NQ 198/2025 (Điều 10), phương pháp thuế khoán chính thức chấm dứt từ 01/01/2026. Mọi HKD chuyển sang kê khai doanh thu thực tế.
Câu 3: Khi nào nên chọn cách 1 và khi nào chọn cách 2?
Cách 1 (theo doanh thu) đơn giản, áp dụng cho HKD nhóm 2, 3 (doanh thu dưới 50 tỷ). Cách 2 (trừ chi phí thực tế) áp dụng cho HKD nhóm 4 (doanh thu từ 50 tỷ) và thường có lợi hơn nếu chi phí chiếm tỷ lệ lớn (trên 30-40% doanh thu).
Câu 4: Giảm trừ gia cảnh mới có hiệu lực từ khi nào?
Mức giảm trừ gia cảnh mới (15,5 triệu/tháng bản thân, 6,2 triệu/tháng/người phụ thuộc) có hiệu lực từ 01/07/2026 theo Luật 109/2025. Từ 01/01 đến 30/06/2026 vẫn áp dụng mức cũ (11 triệu và 4,4 triệu).
Câu 5: Không nộp tờ khai quyết toán năm thì bị phạt thế nào?
Theo NĐ 310/2025, phạt chậm nộp tờ khai 2.000.000 đồng/lần (tổ chức) hoặc 1.000.000 đồng/lần (cá nhân), cộng lãi chậm nộp 0,03%/ngày.
Bài viết được thực hiện bởi Đội ngũ Chuyên gia Thuế TADA. Cập nhật: Tháng 9/2026
Xem thêm
- Thuế hộ kinh doanh 2026 - Tổng hợp đầy đủ từ A đến Z
- Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ có phải nộp thuế không?
- Quyết toán thuế TNCN 2026 - Hướng dẫn chi tiết từ A-Z
- Tóm tắt các điểm mới quan trọng nhất liên quan đến Thuế TNCN và Hộ kinh doanh từ 03 Nghị định 252, 253, 254 áp dụng cho giai đoạn 2026
Căn cứ pháp lý: Nghị quyết 198/2025/QH15; Nghị định 68/2026/NĐ-CP; Nghị định 141/2026/NĐ-CP; Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15; NĐ 310/2025/NĐ-CP; TT 152/2025/TT-BTC; TT 92/2015/TT-BTC; TT 50/2026/TT-BTC.