Bài viết & Hướng dẫn

Kiến thức thuế, kế toán, BHXH và thủ tục doanh nghiệp từ TADA.

← Quay lại danh sách

Thuế TNCN 2026: phép chưa nghỉ, lương nào nộp, hoàn ra sao?

Đăng ngày 10/11/2026 bởi Dịch Vụ Thuế Kế Toán TADA

Năm 2026 với người đi làm khác năm cũ ở ba điểm: giảm trừ gia cảnh nhảy lên 15,5 triệu một tháng, sinh ra hai khoản trừ mới cho viện phí với học phí, và từ đầu tháng này bộ Nghị định hướng dẫn liên tiếp chốt từng câu "có bị đánh thuế không" mà phòng nhân sự hỏi suốt. Trả lời ngay câu đang nóng nhất: tiền ngày phép chưa nghỉ được miễn thuế nếu trả đúng luồng luật quy định, phần vượt mức mới tính vào thu nhập chịu thuế. Em gom năm câu hỏi thật người lao động tìm nhiều nhất tháng 11, giải từng câu theo văn bản đang hiệu lực.

Tiền ngày phép chưa nghỉ bị đánh thuế TNCN không?

Không, nếu trả theo đúng quy định. Điều 26 Nghị định 253/2026/NĐ-CP miễn thuế TNCN với tiền lương trả cho ngày nghỉ hằng năm chưa nghỉ hoặc chưa nghỉ hết, với điều kiện mức chi trả đúng theo khoản 3 Điều 113 Bộ luật Lao động — nơi quy định người lao động chấm dứt hợp đồng hoặc bị mất việc thì được thanh toán phần phép chưa nghỉ. Riêng cán bộ, công chức, viên chức được miễn với tiền thanh toán ngày phép không dùng do yêu cầu nhiệm vụ, thống nhất theo Luật Cán bộ công chức, viên chức.

Ba nét cẩn thận không nên bỏ. Một, tiền làm ban đêm, làm thêm giờ cũng định mức miễn tương tự, nhưng phần vượt chuẩn thời gian của pháp luật lao động tính vào thu nhập chịu thuế. Hai, tổ chức trả thu nhập phải giữ bảng kê riêng các khoản làm đêm, thêm giờ, không có bảng kê thì phải chứng minh qua bảng lương, chấm công, hợp đồng khi cơ quan thuế soi. Ba, đây là cửa miễn, không phải cửa hở: trả phép hơn mức luật, hoặc thanh toán khi chưa chấm dứt hợp đồng theo đúng chủng loại, phần đó vẫn chịu thuế như thường.

Lương bao nhiêu thì không phải nộp thuế TNCN năm 2026?

Ngưỡng nằm tại Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 kết hợp Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15: 15,5 triệu thu nhập tính thuế một tháng cho người nộp thuế, cộng thêm 6,2 triệu cho mỗi người phụ thuộc. Thu nhập tính thuế là số tiền lương đã trừ bảo hiểm bắt buộc và các khoản được miễn, nên mức lương gộp "nguy hiểm" cao hơn ngưỡng giấy một khoảng đáng kể.

Số người phụ thuộc Ngưỡng tháng không nộp thuế Lương gộp tương ứng (BHXH 10,5%)
0 15,5 triệu khoảng 17,3 triệu
1 21,7 triệu khoảng 24,2 triệu
2 27,9 triệu khoảng 31,1 triệu
3 34,1 triệu khoảng 38,1 triệu

Chỉ được tính giảm trừ cho người phụ thuộc nếu đã đăng ký mã số thuế cho họ, và mỗi người phụ thuộc chỉ gắn một người nộp thuế một lần. Ai ngưỡng sát mép thì nên kiểm tra tờ lương: thiếu đăng ký người phụ thuộc là mất nguyên một cột trừ. Bảng ngưỡng từng loại thuế còn lại gom trong bài ngưỡng thuế GTGT, TNDN, TNCN 2026: bảng tổng hợp.

Chi viện phí, học phí con được trừ thuế thế nào?

Đây là món mới của năm 2026, quy định trong Nghị định 253/2026/NĐ-CP: chi y tế được trừ tối đa 23 triệu đồng một năm, chi giáo dục đào tạo tối đa 24 triệu đồng một năm, tính theo hóa đơn, chứng từ hợp lệ cho cá nhân và thân nhân mà người nộp thuế nuôi dưỡng. Mẹo gom giúp việc chuẩn: bỏ sổ bệnh án, hóa đơn học phí tháng 11–12 vào thư mục riêng, cuối năm gom một lần.

Vẫn nhớ khẩu: chỉ có một cột trừ, không chồng thêm vào giảm trừ gia cảnh; chi vượt mốc phần vượt chịu thuế như cũ; chứng từ lỏng lẻo hay chi bằng tiền mặt không hóa đơn thì không trừ được. Ai đã bị khấu trừ thuế nặng quanh năm vì quên hai khoản này, quyết toán cuối kỳ có thể bù lại — nhiều trường hợp con nhỏ, bệnh cha mẹ là mệnh đề quyết toán thành hoàn thuế.

Làm thêm ở nơi khác dưới 15 triệu một tháng có phải quyết toán?

Nếu bạn ký hợp đồng chính từ ba tháng và thêm thu nhập ở nơi khác, luồng mới tại khoản 1 Điều 51 Nghị định 253/2026/NĐ-CP khoan hồng: phần thu nhập ở nơi khác có bình quân tháng không quá 15 triệu đồng, đã bị khấu trừ 10%, thì không phải quyết toán đối với phần đó. So với mức 4 triệu đồng của quy định trước, ngưỡng nhảy vọt gần cả bốn lần, người đi làm hai việc nên để ý con số này.

Chớ lầm cửa hở: khoan hồng đó chỉ áp cho phần "thu nhập khác" đã chịu 10% tại thời điểm chi trả; hợp đồng chính vẫn khấu trừ theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Cá nhân muốn chốt cho sạch thì quyết toán trực tiếp: hệ thống tổng hợp mọi nguồn thu nhập trong năm, trừ phần đã khấu trừ, phần chênh còn thiếu hay thừa tự hiện ra trên màn hình số.

Số nộp thừa bé xíu lấy lại bằng cách nào?

Quyết toán xong mà nộp thừa, Điều 29 Nghị định 252/2026/NĐ-CP ra ranh giới rõ: từ 50.000 đồng trở lên thì được hoàn, xử tự động nếu hồ sơ khớp dữ liệu và tiền thuế khấu trừ đã nộp đủ ngân sách; dưới 50.000 đồng thì không hoàn, chỉ bù trừ vào kỳ tính thuế tiếp theo. Muốn dòng hoàn chạy nhanh, ba thứ phải sạch: thông tin tờ khai khớp số liệu tổng hợp của cơ quan chi trả, tổ chức đã nộp thuế thay đủ, tài khoản nhận hoàn đã xác minh đúng chủ tài khoản.

Tính đến đó thì đừng nản với con số bé: bù trừ vẫn là tiền của mình, chỉ đổi hình. Ai đổi việc giữa năm, đổi số người phụ thuộc giữa năm thì dễ để khấu trừ mỗi tháng lệch nhịp, quyết toán chính là lúc gộp lại — con số chênh đủ lớn thường rơi ở nhóm này.

Câu hỏi thường gặp

Câu 1: Thưởng Tết bị khấu trừ theo cách nào?
Thưởng cũng là thu nhập chịu thuế. Với người có hợp đồng từ ba tháng, tổ chức trả thu nhập dồn vào thu nhập chịu thuế và tính khấu trừ theo biểu thuế lũy tiến từng phần; ký hợp đồng ngắn hơn hoặc không ký thì khấu trừ 10% tại lúc chi trả. Chi tiết biểu thuế xem bài thuế TNCN 2026: biểu thuế lũy tiến 5 bậc.

Câu 2: Hai vợ chồng cùng nuôi con, được giảm trừ hai lần không?
Không. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào đúng một người nộp thuế, không chuyển sang người khác giữa năm. Điều 10 Luật TNCN 2025 chuyển nguyên tắc này rõ, chọn bên nào lương cao khai bên đó lời hơn.

Câu 3: Không nghỉ hết phép nhưng vẫn đi làm bình thường, có được miễn?
Tiền cho ngày phép chưa nghỉ chỉ được miễn khi trả theo tình huống luật quy định, phổ biến nhất là khi hợp đồng chấm dứt hoặc mất việc, hoặc công chức vì yêu cầu nhiệm vụ. Còn trường hợp doanh nghiệp tự "tặng" tiền thêm ngoài khung luật thì phần đó tính thuế như thu nhập khác.

Anh muốn biết con số của mình đặt ở đâu trên bảng trên? Tool tính thuế TNCN lũy tiến miễn phí của em nhập lương với số người phụ thuộc là ra thuế từng tháng, thử trước khi quyết toán cuối năm.

Xem thêm


Căn cứ pháp lý: Nghị định Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật thuế thu nhập cá nhân 253/2026/NĐ-CP; Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15; Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 ngày 17/10/2025 điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành; Nghị định Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật quản lý thuế 252/2026/NĐ-CP


Bài viết được thực hiện bởi Đội ngũ Chuyên gia Thuế TADA.
Cập nhật: 11/2026 | Nguồn thời sự: thuvienphapluat.vn ngày 09/11/2026. Văn bản pháp lý xem mục Căn cứ pháp lý phía trên.