Thuế TNCN 2026: biểu thuế lũy tiến 5 bậc mới ra sao?

Phiếu lương tháng 10 nhận đầu tháng 11 thường kéo theo hai thắc mắc quen: biểu thuế 5 bậc có phải chỉ bắt đầu chạy từ 01/07/2026 không, và lương vài chục triệu có bị dồn lên bậc cao mất gần nửa tháng công không. Cả hai đều hiểu lệch. Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 đã cố định biểu 5 bậc chạy với thu nhập tiền lương của cả năm 2026, còn cơ chế lũy tiến từng phần thì không phạt ai vì tăng lương. Bài này em chép đủ bảng thuế suất, chỉ cách tính từng bậc, đối chiếu biểu 7 bậc ra đời năm 2007, rồi tính thử một mức lương 30 triệu để các bác thấy con số thật.

Biểu thuế lũy tiến 5 bậc 2026 bắt đầu áp dụng từ khi nào?

Cả kỳ tính thuế năm 2026. Khoản 2 Điều 29 Luật 109/2025/QH15 đặt các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú chạy từ kỳ tính thuế năm 2026, trước mốc hiệu lực chung 01/07/2026 của toàn luật. Nghĩa là lương phát sinh từ tháng 01/2026 đã tính theo bảng mới, không phải chờ nửa năm mới đổi máy.

Luật được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, thay cho Luật Thuế TNCN 04/2007/QH12 sau gần hai thập kỷ. Cả hai bảng thuế đều chia từng bậc theo thu nhập tính thuế, nhưng luật mới giữ biểu 5 bậc cho lương phát sinh trong 2026. Chi tiết cách khấu trừ hàng tháng, thời điểm quyết toán do Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn. Đến kỳ quyết toán cuối năm, thu nhập cả 12 tháng dồn về bảng theo năm; cách tính và các trường hợp được hoàn có bài Quyết toán thuế TNCN 2026 - Hướng dẫn từ A-Z chép riêng.

Biểu thuế lũy tiến 5 bậc 2026 chia mấy mức thuế suất?

Năm mức: 5%, 10%, 20%, 30% và 35%, đúng theo Điều 9 Luật 109/2025/QH15. Ranh giới tính trên thu nhập tính thuế — 120, 360, 720 và 1.200 triệu/năm, tương ứng 10, 30, 60 và 100 triệu/tháng — chứ không phải trên tổng lương gộp nhận về.

Thu nhập tính thuế = tổng thu nhập chịu thuế trừ BHXH–BHYT–BHTN bắt buộc, trừ giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu/tháng cho bản thân và 6,2 triệu/tháng cho mỗi người phụ thuộc (Điều 10 Luật 109/2025), trừ tiếp các khoản giảm trừ khác đủ hóa đơn. Cách rút gọn theo tháng: 10 triệu đầu chịu 5%; đoạn 10–30 triệu chịu 10%; 30–60 triệu chịu 20%; 60–100 triệu chịu 30%; phần trên 100 triệu chịu 35%. Cộng dồn từng đoạn, không lấy cả mức lương nhân với thuế suất của bậc cao nhất.

Biểu 5 bậc 2026 khác biểu 7 bậc 2007 mấy điểm to?

Ít nhất bốn điểm: gộp từ 7 bậc còn 5; bỏ hẳn hai thuế suất 15% và 25%; bậc 1 rộng gấp đôi với ngưỡng nhích từ 60 lên 120 triệu/năm; ngưỡng chạm thuế suất 35% dời từ 960 lên 1.200 triệu/năm.

Biểu cũ được Thông tư 111/2013/TT-BTC chi tiết theo từng tháng và vẫn đóng vai trò đối chiếu khi xem lại các kỳ trước 2026. Điểm cộng của người đi làm đến từ tổ hợp: bậc rộng hơn làm thu nhập thành từng khối chịu thuế suất thấp lâu hơn, cộng thêm mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu/tháng tại Điều 10 của luật mới thay cho mức giảm trừ 11 triệu/tháng áp dụng những năm trước. Hai thứ cộng lại, thu nhập tính thuế mỗi tháng thường dừng ở bậc thấp hơn nhiều so với tưởng tượng.

Lương 30 triệu/tháng nộp bao nhiêu thuế theo bảng mới?

Với lương gộp 30 triệu, đóng bảo hiểm bắt buộc 10,5% tính trên lương gộp (3,15 triệu), chưa tính người phụ thuộc: thu nhập tính thuế khoảng 11,35 triệu/tháng, thuế khấu trừ 635.000 đồng/tháng, cả năm 7.620.000 đồng — ít hơn gần 12 triệu/năm so với cách tính cũ.

Tính từng bước:

1. Trừ bảo hiểm bắt buộc 10,5%: 30 triệu − 3,15 triệu = 26,85 triệu.
2. Trừ giảm trừ bản thân 15,5 triệu: thu nhập tính thuế = 11,35 triệu/tháng.
3. Lũy tiến: 10 triệu đầu × 5% = 500.000 đồng; phần dôi 1,35 triệu × 10% = 135.000 đồng; tổng 635.000 đồng/tháng, 7.620.000 đồng/năm.

Cùng mức lương 30 triệu tính theo luật cũ — biểu 7 bậc kèm giảm trừ 11 triệu/tháng — thu nhập tính thuế rơi 15,85 triệu/tháng, thuế khoảng 1.627.500 đồng/tháng, tương đương gần 19,5 triệu/năm. Chênh gần 12 triệu/năm là phần cá nhân giữ lại. Thêm một người phụ thuộc: giảm tiếp 6,2 triệu/tháng, thu nhập tính thuế còn 5,15 triệu, thuế chỉ còn 257.500 đồng/tháng (gói trọn trong bậc 5%). Người thứ hai đưa thu nhập tính thuế về âm — những tháng ấy không phát sinh thuế.

Lương cao hơn có thật sự bị chặt nặng theo bậc thuế?

Không. Lũy tiến từng phần đúng nghĩa từng phần: thuế suất bậc cao chỉ gắn với đoạn thu nhập tính thuế vượt ngưỡng bậc đó; đoạn còn lại nằm lọt bậc thấp vẫn giữ thuế suất thấp. Nhảy bậc không kéo cả tháng lương theo mức thuế cao.

So thử hai vạch: thu nhập tính thuế 10 triệu chịu đúng 500.000 đồng; nhảy lên 15 triệu thì cộng thêm 10% × 5 triệu = 500.000 đồng, tổng 1 triệu. Nếu cả 15 triệu bị đánh 10% như nhiều người tưởng, thuế phải 1,5 triệu — nhỉnh hơn thật sự 50%. Nỗi lo vượt bậc là lỗ vì thế không có cơ sở: lương gộp tăng 1 triệu, sau phần bảo hiểm 105.000 đồng và thuế phát sinh thêm 89.500 đồng, số về tay vẫn tăng khoảng 805.000 đồng. Muốn chạm thuế suất 35%, thu nhập tính thuế hằng tháng phải vượt 100 triệu — tương đương lương gộp quanh 129 triệu/tháng ở người không có người phụ thuộc. Người lương vài chục triệu thì bậc 4, bậc 5 chỉ là chuyện đọc bảng, không phải hóa đơn thật.

Câu hỏi thường gặp

Câu 1: Người không cư trú có dùng biểu 5 bậc không?

Không. Biểu 5 bậc dành riêng cho cá nhân cư trú. Người không cư trú làm việc tại Việt Nam chịu 20% toàn phần trên tiền lương phát sinh trong nước, không chia bậc (Điều 21 Luật 109/2025/QH15).

Câu 2: Thưởng Tết, thưởng nóng có xô thu nhập lên bậc cao hơn?

Thưởng thuộc thu nhập chịu thuế, nhưng hiếm khi đắt như sợ: khấu trừ từng tháng tính riêng, quyết toán dồn về thu nhập tính thuế cả năm, phần dôi ra được hoàn hoặc bù vào phải nộp. Ủy quyền nơi chi trả làm trên eTax trong chục phút — bài Kê khai thuế TNCN trên eTax Mobile từ A-Z nắm đường.

Câu 3: Lương bao nhiêu thì chưa phải nộp thuế TNCN 2026?

Thu nhập tính thuế phải dương mới sinh thuế. Giả định bảo hiểm 10,5%, không người phụ thuộc, lương gộp khoảng 17,3 triệu/tháng gần mốc cân bằng; mỗi người phụ thuộc nhích mốc lên quanh 24 triệu. Hợp đồng dưới 3 tháng khấu trừ từng kỳ chi trả — mục Ngưỡng khấu trừ thuế TNCN 5 triệu/lần 2026 giải riêng.

Câu 4: Giảm 30% thuế theo văn bản ngày 29/10/2026 có áp dụng cho người đi làm lương?

Không. Nghị định 398/2026/NĐ-CP ký ngày 29/10/2026 chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16, giảm 30% thuế TNCN từ thu nhập kinh doanh của cá nhân cư trú có doanh thu năm 2026–2027 không quá 10 tỷ đồng. Người nhận lương không thuộc phạm vi đó nhưng đã hưởng bảng 5 bậc và giảm trừ mới; hoàn, bù trừ ở quyết toán năm tách riêng ở bài Giảm 30% thuế TNCN 2026: ai được hưởng.

Phiếu lương nhà bác lệch mấy con số em vừa tính không? Nhắn em số lương, số người phụ thuộc và mức BHXH đang đóng, em tính lại một dòng thuế so cho bác.

Xem thêm

• Giảm 30% thuế TNCN 2026: ai được hưởng
• Quyết toán thuế TNCN 2026 - Hướng dẫn chi tiết từ A-Z
• Kê khai thuế TNCN trên eTax Mobile: hướng dẫn từ A-Z
• Tóm tắt các điểm mới quan trọng về thuế TNCN và hộ kinh doanh từ 03 Nghị định 252, 253, 254
• Ngưỡng khấu trừ thuế TNCN 5 triệu/lần 2026

Căn cứ pháp lý: Luật 109/2025/QH15; Luật 04/2007/QH12; Thông tư 111/2013/TT-BTC; Nghị định 253/2026/NĐ-CP; Nghị định 398/2026/NĐ-CP.

Bài viết được thực hiện bởi Đội ngũ Chuyên gia Thuế TADA.
Cập nhật: 11/2026 | Nguồn thời sự: đợt công bố văn bản giảm thuế ngày 29/10/2026, tin Bộ Tài chính đăng ngày 31/10/2026. Văn bản pháp lý xem mục Căn cứ pháp lý phía trên.