Hộ kinh doanh vượt 1 tỷ: nộp thuế phần nào cho đúng?

Mười tháng đầu năm, một tiệm đồ dùng gia đình bán online lũy kế được 950 triệu. Còn hai tháng rưỡi, trước mắt là dịp Black Friday 27/11 rồi đợt sale 12/12 — bán khéo thêm 300 triệu là vọt qua 1 tỷ đồng. Người bán thì đang mải cài khuyến mãi, còn trong nhóm buôn thì đã ai đó gào lên: "quá 1 tỷ là đóng thuế luôn từ đồng đầu tiên à?". Ba mốc cốt lõi để không tính nhầm: nghĩa vụ thuế xét theo doanh thu lũy kế cả năm; thuế GTGT khi đã vượt thì tính trên cả tổng doanh thu; còn thuế TNCN chỉ tính trên phần vượt. Ai ghép sai một trong ba chỗ, số tiền chênh là cả triệu.

Vượt ngưỡng thì mất miễn thuế từ đầu năm hay từ ngày vượt?

Ngưỡng miễn 1 tỷ đồng/năm (Nghị định 141/2026 nâng từ 500 triệu lên) xét theo doanh thu lũy kế của cả năm, hiệu lực từ 01/01/2026. Nghĩa là không ai cắt quyền miễn giữa năm: tiệm trên cứ bán bình thường, đến lúc lũy kế nhích qua 1 tỷ thì nghĩa vụ thuế vẫn nằm trọn trong kỳ tính thuế năm — cuối năm kê tổng, nộp phần phát sinh, chứ không có đợt "gõ cửa ngay tại đơn".

Chỗ cẩn thận lại nằm ở khâu hóa đơn: hộ mới ra kinh doanh, hoặc năm trước chưa quá 1 tỷ mà trong năm vượt, thì phải đăng ký dùng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc máy tính tiền kết nối dữ liệu trong 30 ngày kể từ ngày cuối kỳ tính thuế có doanh thu lũy kế vượt 01 tỷ (NĐ 141/2026 sửa khoản 5 Điều 8 NĐ 68/2026). Bán hết năm mới lo hóa đơn là trễ hạn.

Sao một bên tính cả doanh thu, một bên chỉ tính phần vượt?

Đây là chỗ nhiều hộ hiểu nửa vời. Khi doanh thu năm đã trên 1 tỷ, hai thứ thuế đi hai ngả khác nhau (NĐ 68/2026, sửa đổi bởi NĐ 141/2026):

• Thuế GTGT: tính trực tiếp theo tỷ lệ trên tổng doanh thu cả năm — bán hàng hóa phân phối là 1%;
• Thuế TNCN: được trừ đủ 1 tỷ trước, rồi tính trên phần vượt — phân phối hàng hóa là 0,5%.

Lấy đúng tiệm ở đầu bài, cả năm thực tế 1,3 tỷ:

• GTGT: 1,3 tỷ × 1% = 13 triệu;
• TNCN: (1,3 tỷ − 1 tỷ) × 0,5% = 1,5 triệu — và theo NĐ 398/2026 (hiệu lực 29/10/2026, áp dụng 2026–2027), TNCN của hộ doanh thu đến 10 tỷ được giảm 30%, còn lại 1,05 triệu.

Nhìn lại con số thấy ngay nghịch lý: 1 tỷ đầu tiên của TNCN bằng tròn 0, còn GTGT thì tính từ đồng đầu tiên một khi đã vượt ngưỡng. Khoản nhỏ hơn gấp mấy lần mà người ta sợ nhầm thành lớn nhất — đó là chỗ tiền mất oan trong tư duy, chưa phải ở tờ khai. Quán nào vừa bán hàng vừa làm dịch vụ thì còn một lớp nữa: mỗi nhóm ngành một tỷ lệ, và mức trừ 1 tỷ của TNCN được quyền chọn ngành, chọn địa điểm có lợi nhất để áp trước, chưa đủ thì chọn tiếp (TT 50/2026).

Vừa vượt ngưỡng, việc gì phải kịp trong 30 ngày và quý kế tiếp?

Bốn việc, xếp theo mốc thời gian:

1. Đăng ký hóa đơn điện tử có mã hoặc máy tính tiền kết nối dữ liệu trong 30 ngày kể từ ngày cuối kỳ tính thuế có lũy kế vượt 1 tỷ.
2. Kê khai theo quý bằng Mẫu 01/CNKD (TT 50/2026); chỉ doanh thu trên 50 tỷ mới lên tháng.
3. Nộp kèm mẫu 01 theo Phụ lục NĐ 398/2026 ngay cùng tờ khai quý để số TNCN được giảm 30% — riêng phần sàn khấu trừ, nộp thay thì giảm theo từng tháng, từng quý phát sinh.
4. Nếu khai theo dự kiến ≤ 10 tỷ mà cuối năm thực tế vượt: nộp bổ sung số thuế đã được giảm, không bị tính tiền chậm nộp (NĐ 398/2026).

Điểm đáng nhẹ lòng: phần thuế đã nộp qua sàn trước đó không mất đi — được hoàn hoặc bù trừ theo NĐ 68/2026. Kê khai tổng cuối năm là để đối chiếu, không phải nộp hai lần.

Chắc chắn dưới 1 tỷ thì được ngồi yên hết năm không?

Đầu tháng 11 này, Cổng Thông tin Chính phủ phải lên tiếng vì nhiều hộ doanh thu 500 triệu – 1 tỷ vẫn theo thói quen đi nộp tờ khai quý III/2026. Từ 2026, nhóm dưới 1 tỷ không còn khâu khai thuế quý — chỉ thông báo doanh thu thực tế một lần theo Mẫu 01/TKN-CNKD, chậm nhất ngày 31/01/2027 (TT 50/2026). Trong thông báo đó không khai số thuế phải nộp, chỉ bóc đúng doanh thu.

Nghịch lý là tờ giấy một trang này lại chính "giấy thông hành" của quyền miễn thuế: cơ quan thuế không tự biết mình bán được bao nhiêu, không gửi thì quyền lợi đứng bên ngoài cửa. Cũng vì thế mà chiêu "xoay doanh thu" — đẩy đơn tháng 12 sang năm sau, hứng tiền qua tài khoản cá nhân — đang được bàn tán trong nhóm buôn là chiêu nguy hiểm kiểu khác: NĐ 68/2026 chuyển tiếp hết khoán sang kê khai mà để trống không nương tay đúng một chỗ nào, tên nó là che giấu doanh thu. Bán thật đủ, thật dưới ngưỡng thì yên thật; bán thật nhưng làm mờ số liệu thì không có ngưỡng nào che.

Câu hỏi thường gặp

Câu 1: Sàn TMĐT đã khấu trừ thuế từng đơn rồi, cuối năm có phải khai lại không?
Có — nhưng để đối chiếu, không phải nộp hai lần. Hộ trên 1 tỷ kê khai tổng theo quý, phần sàn đã nộp thay được hoàn hoặc bù trừ theo NĐ 68/2026; hộ dưới 1 tỷ thì chỉ thông báo doanh thu một lần, không kê số thuế.

Câu 2: Doanh thu 1,05 tỷ bán hàng hóa thì nộp bao nhiêu tiền TNCN?
(1,05 tỷ − 1 tỷ) × 0,5% = 250 nghìn, giảm 30% theo NĐ 398/2026 còn 175 nghìn. Con số này gây bất ngờ cho không ít người vì tưởng vượt ngưỡng là mất trăm triệu.

Câu 3: Làm nhiều ngành, nhiều nơi thì mức trừ 1 tỷ của TNCN áp kiểu nào?
Được chọn một ngành hoặc một địa điểm có tỷ lệ thuận lợi nhất để trừ trước, chưa hết 1 tỷ thì chọn thêm ngành, địa điểm khác cho đến khi đủ (TT 50/2026). Trừ bừa theo ngành đầu tiên là nhường phần lợi cho... cơ quan thuế.

Ngưỡng của quán các bác đang nằm ở cột mốc nào?

Quán, gian hàng nào đang lưng chừng ngưỡng, gửi em con số lũy kế đến hôm nay — em tính giúp hai kịch bản hết dịp sale: bán tiếp hết sức và bán đôi chân. Còn một câu nên tự cãi nhau trước: thêm đơn là thêm thuế GTGT tính cả tổng, vậy mà vẫn ai cũng muốn hết đơn — đáng phá ngưỡng hay đáng giữ ngưỡng?

Xem thêm

• Tỷ giá trên hóa đơn điện tử: ghi USD bán hàng thế nào đúng?
• Bị giả mạo đứng tên công ty, phải nộp đơn vị nào
• Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ có phải nộp thuế không?
• Giảm 30% thuế TNCN 2026: Ai được hưởng, tính thế nào?
• Dịch vụ làm BHXH thất nghiệp 2026 thế nào cho nhanh?

Căn cứ pháp lý: Nghị định Sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và nghị… 141/2026/NĐ-CP; Nghị định Quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh 68/2026/NĐ-CP; NĐ 398/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp; Thông tư Sửa đổi, bổ sung một số điều của thông tư số 18/2026/TT-BTC ngày 05 tháng 3 năm 2026 của bộ trưởng bộ tài chính quy định về hồ sơ, thủ tục… 50/2026/TT-BTC

Bài viết được thực hiện bởi Đội ngũ Chuyên gia Thuế TADA.

Cập nhật: 11/2026 | Nguồn thời sự: Cổng Thông tin Chính phủ nhắc mẫu 01/TKN-CNKD và hạn 31/01/2027 (đầu 11/2026); NĐ 398/2026/NĐ-CP hiệu lực 29/10/2026; dịp sale cuối năm Black Friday 27/11. Văn bản pháp lý xem mục Căn cứ pháp lý phía trên.