Bị giả mạo đứng tên công ty, phải nộp đơn vị nào

Đăng ngày 10/9/2026 bởi Dịch Vụ Thuế Kế Toán TADA

Bỗng dưng thành giám đốc công ty lạ, nợ thuế hàng trăm triệu, bị giữ ở sân bay — việc đầu tiên là nộp đơn tới cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế nơi công ty đặt trụ sở để xác minh chữ ký giả. Bài này em ghi từng bước.

Bỗng dưng nhận thông báo nợ thuế hàng trăm triệu từ cơ quan thuế, bị tạm hoãn xuất cảnh tại sân bay, hoặc phát hiện mình là "giám đốc" của một doanh nghiệp chưa từng nghe tên — đó là những hậu quả thực tế mà nhiều người dân Việt Nam đang gặp phải. Bài viết hướng dẫn chi tiết cách giải quyết khi bị giả mạo đứng tên công ty, bao gồm đơn vị cần liên hệ, trình tự xử lý và các bước bảo vệ quyền lợi.

Tại sao nhiều người bị giả mạo đứng tên công ty?

Trước đây, theo Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 và Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, thủ tục thành lập doanh nghiệp chỉ cần đăng ký trực tuyến tại Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (dangkykinhdoanh.gov.vn). Chỉ cần bản sao chứng thực CCCD bị đánh cắp hoặc giả mạo, kẻ gian có thể dễ dàng làm giả hồ sơ để thành lập công ty hoặc thay đổi người đại diện pháp luật mà không cần xác minh thực tế.

Nhiều đối tượng đã lợi dụng kẽ hở này để đánh cắp thông tin cá nhân, lập nên các công ty bình phong nhằm mục đích mua bán hóa đơn trái pháp luật, trốn tránh nghĩa vụ thuế. Khi các công ty này phát sinh nợ thuế hoặc bị thanh tra, chính người bị mạo danh mới là người nhận thông báo từ cơ quan thuế.

Theo luật sư Trần Mai Hương (Công ty Luật Khải Hoàn Minh), việc sử dụng trái phép thông tin người khác để đăng ký thành lập doanh nghiệp nhằm che giấu người thực sự đứng sau hoạt động kinh doanh. Khi một cá nhân khác được sử dụng để đứng tên, người trực tiếp điều hành hoặc hưởng lợi không xuất hiện trên hồ sơ pháp lý, gây khó khăn cho việc xác định trách nhiệm khi phát sinh vi phạm.

Người bị mạo danh có phải chịu trách nhiệm nợ thuế không?

Về nguyên tắc, người bị mạo danh đứng tên đại diện pháp luật không đương nhiên phải chịu trách nhiệm về khoản nợ thuế của doanh nghiệp. Theo khoản 1 Điều 12 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14, người đại diện theo pháp luật là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch. Tuy nhiên, nếu người này không thực sự tham gia thành lập, điều hành doanh nghiệp thì không phải chịu trách nhiệm pháp lý trực tiếp.

Tuy nhiên, một số rủi ro có thể phát sinh nếu người bị mạo danh đồng thời đứng tên thành viên/cổ đông nhưng không thực hiện nghĩa vụ góp vốn như cam kết. Theo khoản 4 Điều 47 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14, trường hợp này có thể phải liên đới chịu trách nhiệm đối với các nghĩa vụ tài chính của công ty.

Ngoài ra, cơ quan thuế vẫn xử lý trên cơ sở dữ liệu chính thức đang tồn tại, nên người bị mạo danh có thể tiếp tục nhận thông báo về nợ thuế hoặc chịu một số biện pháp quản lý gắn với tư cách người đại diện — cho đến khi có quyết định thu hồi từ cơ quan có thẩm quyền.

Bị giả mạo đứng tên công ty, phải nộp đơn ở đâu?

Khi phát hiện bị mạo danh đứng tên doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh, người dân cần nộp đơn đến 3 đơn vị cùng lúc để xử lý nhanh chóng và triệt để:

1. Nộp đơn đến Cơ quan đăng ký kinh doanh (Sở Tài chính)

Đây là đơn vị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp khi có căn cứ hồ sơ giả mạo.

Nộp đến: Phòng Đăng ký kinh doanh — Sở Tài chính nơi doanh nghiệp đăng ký trụ sở chính
Nội dung đơn: Yêu cầu xác minh thông tin thành lập doanh nghiệp là giả mạo; đề nghị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp
Kèm theo: Bố cáo điện tử doanh nghiệp, giấy tờ chứng minh cá nhân không tham gia

Căn cứ pháp lý: Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, khi có căn cứ cho rằng hồ sơ đăng ký doanh nghiệp có nội dung giả mạo, cá nhân có quyền đề nghị cơ quan đăng ký kinh doanh xử lý theo quy định.

2. Nộp đơn đến Cơ quan Công an

Trình báo hành vi đánh cắp thông tin cá nhân và giả mạo chữ ký, tài liệu.

Nộp đến: Công an nơi doanh nghiệp giả mạo đăng ký trụ sở chính và cơ quan công an có thẩm quyền
Nội dung đơn: Thể hiện rõ việc thông tin cá nhân bị đánh cắp và sử dụng bất hợp pháp; yêu cầu xác minh hành vi đánh cắp thông tin cá nhân, giả mạo chữ ký/tài liệu theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025)
Kèm theo: Tài liệu chứng cứ thu thập được, bố cáo điện tử doanh nghiệp

3. Nộp đơn đến Cơ quan Thuế quản lý

Đề nghị xác minh và xử lý nghĩa vụ thuế liên quan đến người bị mạo danh.

Nộp đến: Chi cục Thuế nơi doanh nghiệp đóng trụ sở hoặc Chi cục Thuế nơi cá nhân cư trú
Nội dung đơn: Đề nghị xác minh hành vi giả mạo; yêu cầu chấm dứt hiệu lực mã số thuế và xóa nghĩa vụ thuế liên quan đến người bị mạo danh
Kèm theo: Thông báo tiếp nhận đơn tố giác của cơ quan Công an

Trình tự xử lý từng bước khi bị giả mạo đứng tên công ty

Bước 1: Thu thập bằng chứng

Trước khi nộp đơn, người bị mạo danh cần thu thập và lưu giữ các tài liệu chứng minh không tham gia thành lập, điều hành doanh nghiệp, bao gồm:

Thông tin doanh nghiệp trên hệ thống đăng ký kinh doanh (tra cứu tại dangkykinhdoanh.gov.vn)
Thông báo của cơ quan thuế (nếu có)
Mã số thuế và các giấy tờ, giao dịch liên quan
Bố cáo điện tử doanh nghiệp

Bước 2: Tra cứu thông tin doanh nghiệp

Truy cập Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (dangkykinhdoanh.gov.vn) để kiểm tra:

Thông tin cá nhân có đang được đứng tên làm giám đốc hoặc người đại diện theo pháp luật ở doanh nghiệp nào
Mã số doanh nghiệp, ngày thành lập, ngành nghề kinh doanh

Đối với thông tin về tình trạng nợ thuế, truy cập hệ thống eTax (etax.gdt.gov.vn) hoặc liên hệ trực tiếp Cơ quan Thuế địa phương.

Bước 3: Nộp đồng thời 3 đơn

Nộp đơn đến cả 3 cơ quan (Công an, Đăng ký kinh doanh, Thuế) cùng lúc để xử lý song song, rút ngắn thời gian.

Bước 4: Theo dõi và bổ sung hồ sơ

Sau khi nộp đơn, theo dõi tiến trình xử lý và bổ sung hồ sơ khi cơ quan chức năng yêu cầu. Thời gian xử lý có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng tùy mức độ phức tạp.

Bước 5: Xử lý tạm hoãn xuất cảnh (nếu có)

Nếu việc mạo danh dẫn đến tạm hoãn xuất cảnh, người dân cần:

Liên hệ Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để xác định nguyên nhân
Sau khi có kết quả xác minh, làm việc với cơ quan thuế để đề nghị hủy biện pháp tạm hoãn xuất cảnh nếu nguyên nhân xuất phát từ doanh nghiệp bị giả mạo

Rủi ro pháp lý nếu không xử lý kịp thời

Nếu người bị mạo danh đứng tên công ty không chủ động xử lý, có thể gặp phải các hậu quả nghiêm trọng:

Về thuế: Tiếp tục nhận thông báo nợ thuế, bị tính lãi chậm nộp 0,03%/ngày theo quy định hiện hành. Cơ quan thuế áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Về hình sự: Trong trường hợp doanh nghiệp có dấu hiệu trốn thuế có tổ chức, cố ý gian lận, lập hồ sơ giả, người đứng tên có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025).

Về tín dụng: Thông tin cá nhân có thể bị gắn với lịch sử tín dụng xấu của doanh nghiệp, ảnh hưởng đến việc vay vốn, mở tài khoản ngân hàng.

Về xuất nhập cảnh: Bị tạm hoãn xuất cảnh khi làm thủ tục tại sân bay do liên quan đến doanh nghiệp nợ thuế.

Cách phòng tránh bị giả mạo đứng tên công ty

Thứ nhất, chủ động bảo mật thông tin định danh: không cho mượn CCCD, không cung cấp bản sao CCCD không rõ mục đích, và thường xuyên kiểm tra thông tin trên Cổng thông tin đăng ký kinh doanh.

Thứ hai, nếu phát hiện thông tin cá nhân bị sử dụng bất hợp pháp, cần thông báo ngay cho các cơ quan chức năng để hạn chế nguy cơ phát sinh thêm giao dịch, hóa đơn, nghĩa vụ thuế hoặc các hệ quả pháp lý khác.

Thứ ba, cập nhật CCCD gắn chip và tích hợp xác thực sinh trắc học với cơ sở dữ liệu dân cư để tăng cường bảo mật thông tin.

Thứ tư, định kỳ tra cứu thông tin doanh nghiệp trên dangkykinhdoanh.gov.vn để kiểm tra xem thông tin cá nhân có bị giả mạo đứng tên ở doanh nghiệp nào hay không.

Câu hỏi thường gặp

Câu 1: Nếu chỉ bị đứng tên giám đốc mà không đứng tên cổ đông, có phải chịu trách nhiệm nợ thuế không?

Về nguyên tắc, không phải chịu trách nhiệm trực tiếp về nợ thuế nếu chứng minh được không tham gia thành lập, điều hành doanh nghiệp. Tuy nhiên, cần nộp đơn đề nghị thu hồi đến cơ quan đăng ký kinh doanh để xóa thông tin đứng tên trên hệ thống.

Câu 2: Quy trình xử lý mất bao lâu?

Tùy mức độ phức tạp, thông thường từ 2-6 tháng. Trường hợp đơn giản có thể giải quyết nhanh hơn nếu có đầy đủ bằng chứng chứng minh giả mạo.

Câu 3: Nếu bị tạm hoãn xuất cảnh thì làm sao?

Liên hệ Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để xác định nguyên nhân, đồng thời nộp đơn trình báo Công an và cơ quan thuế để được xác minh và hủy biện pháp tạm hoãn.

Câu 4: Có cần thuê luật sư không?

Nên thuê luật sư hoặc tìm đến các tổ chức hành nghề luật sư chuyên nghiệp để được hỗ trợ xử lý nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi pháp lý, đặc biệt trong trường hợp phức tạp hoặc phát sinh tranh chấp.

Bài viết được thực hiện bởi Đội ngũ Chuyên gia Thuế TADA. Cập nhật: Tháng 09/2026. Nguồn tin: (sửa đổi bởi ), , Bộ luật Hình sự 2015 (sđ bởi 2025).

Xem thêm

Căn cứ pháp lý: Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14; Luật 76/2025/QH15; Nghị định 168/2025/NĐ-CP; Luật 108/2025/QH15; Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Bài viết & Hướng dẫn