Bài viết & Hướng dẫn

Kiến thức thuế, kế toán, BHXH và thủ tục doanh nghiệp từ TADA.

← Quay lại danh sách

Tỷ giá trên hóa đơn điện tử: ghi USD bán hàng thế nào đúng?

Đăng ngày 4/11/2026 bởi Dịch Vụ Thuế Kế Toán TADA

Tỷ giá trung tâm sáng 03/11/2026 chỉ nhích còn 25.630 đồng/USD, nhưng giá vàng SJC đã bật tăng thêm 1,2 triệu đồng/lượng — tiền đang đổ về tài sản, còn đồng đô thì mỗi ngày một giá. Với các bác điểm bán nhận tiền bán hàng bằng ngoại tệ, biến động đó không chỉ là tin tức: nó quyết định con số hiện trên từng tờ hóa đơn và trong bản khai thuế. Trả lời trực tiếp luôn: pháp luật cho phép ghi hóa đơn bằng ngoại tệ, nhưng bắt buộc phải thể hiện kèm tỷ giá quy ra đồng Việt Nam, còn thuế thì được xác định qua tỷ giá quy đổi theo đúng quy định quản lý thuế. Ghi thiếu tỷ giá mới là chỗ để bị hớ, không phải việc bán hàng bằng đô.

Bán hàng bằng ngoại tệ: được ghi hóa đơn bằng USD không?

Kể từ khi Nghị định 254/2026 về hóa đơn, chứng từ kế toán áp dụng từ 30/6/2026, người bán hoàn toàn có thể lập hóa đơn điện tử bằng ngoại tệ cho nghiệp vụ phát sinh bằng ngoại tệ. Vụ này đủ "nóng" để Cục Thuế đích thân trả lời: Công văn 6810/CT-QLNT ngày 14/9/2026 gửi các hiệp hội doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, chế biến xuất khẩu, hồ tiêu và cây gia vị — nhằm gỡ đúng nút thắt về tỷ giá thể hiện trên hóa đơn.

Theo điểm c.1 khoản 8 Điều 10 Nghị định 254/2026, khi giao dịch phát sinh bằng ngoại tệ thì trên hóa đơn phải ghi:

  • đơn giá, thành tiền bằng ngoại tệ, ghi rõ tên loại tiền tệ;
  • tổng số tiền thuế giá trị gia tăng theo từng loại thuế suất và tổng cộng tiền thuế — bằng ngoại tệ;
  • tổng số tiền thanh toán bằng ngoại tệ;
  • và đồng thời thể hiện tỷ giá ngoại tệ với đồng Việt Nam.

Điều dễ hiểu ngược nằm ở dòng cuối: không phải ghi USD là sai rồi phải quy hết về VND — pháp luật cho phép hẳn hoi, chỉ bắt buộc thêm tỷ giá. Và đây không phải chuyện riêng của công ty lớn: Công văn khẳng định doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ đều phải lập hóa đơn điện tử đúng định dạng chuẩn dữ liệu, ghi đầy đủ nội dung theo quy định về thuế và kế toán. Điểm bán nào đang nhận tiền đô — từ bán hàng cho khách nước ngoài đến thanh toán quốc tế qua ví liên kết — đều nằm trong bài toán này.

Tỷ giá ghi trên hóa đơn lấy ở đâu — giá ngân hàng, giá báo hay giá nào?

Đây là chỗ nhiều người chọn nhanh rồi sau đó hối hận. Công văn 6810 xác định rõ: tỷ giá trên hóa đơn là tỷ giá giao dịch thực tế, xác định theo quy định của pháp luật kế toán. Nói dễ hiểu: lấy đúng con số đã tính với khách trong giao dịch đó — không phải giá chợ tự do đang rao, không phải tỷ giá vàng, càng không phải con số in trên bảng tin.

Thực tế nên làm:

  • khách thanh toán qua ngân hàng: lấy tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm của từng giao dịch, khớp với chứng từ ngân hàng khi tiền về tài khoản;
  • hợp đồng có điều khoản quy định riêng một tỷ giá: ghi theo điều khoản đó và giữ nguyên văn bản hợp đồng làm căn cứ;
  • mỗi hóa đơn gắn tỷ giá của thời điểm giao dịch đó — đừng dồn cả tháng về một mốc chung.

Con số để soi: sáng 03/11/2026, giá USD bán ra tại các ngân hàng thương mại quanh 25.970–26.000 đồng, chênh nhau vài chục đồng giữa các ngân hàng. Chênh lệch nhìn nhỏ, nhưng nhân cả tháng với doanh thu đô thì số chênh khi quy về VND đủ khiến sổ sách và hóa đơn lệch nhau — và đây là câu hỏi đầu tiên cơ quan thuế sẽ đặt khi đối chiếu.

Khai thuế thế nào khi hóa đơn ghi USD mà đô lên xuống?

Hóa đơn ghi ngoại tệ thì nghĩa vụ thuế xác định ra sao? Nghị định 252/2026 về quản lý thuế — Điều 14 — là căn cứ trực tiếp: các trường hợp được khai thuế, khoản thu khác bằng ngoại tệ thì đồng tiền khai, đồng tiền nộp và tỷ giá khai thuế quy đổi thực hiện theo đúng điều này. Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (Điều 26) là nền bên dưới: định nghĩa hóa đơn điện tử và nguyên tắc lập, quản lý, sử dụng.

Dịch ra việc thực tế:

  • doanh thu trên tờ khai lấy từ doanh thu ngoại tệ đã quy đổi theo quy định, không phải phép nhân tay theo tỷ giá nào thấy hợp lý;
  • khi tiền về tài khoản mà giá đô đã nhích so với ngày ghi hóa đơn, số thực nhận và số thành tiền có thể lệch — ghi nhận chênh lệch rõ ràng, đừng đắp bằng cách sửa giá trên hóa đơn;
  • ngưỡng miễn thuế, mức doanh thu phân nhóm của hộ đều tính trên doanh thu đã quy đổi — quy sai tỷ giá thì cả bài toán phân nhóm lệch theo, thiệt không chỉ vài chục đồng.

Người bán cần chuẩn bị gì ngay trong tháng 11?

Tỷ giá ít ở yên cả tháng được, giá vàng thì chạy từng phiên — năm việc nên làm bây giờ hơn là chờ soát xét mới cuống:

  1. Mở mẫu hóa đơn điện tử đang dùng, kiểm tra đã có ô tỷ giá ngoại tệ với VND theo định dạng chuẩn dữ liệu của Nghị định 254/2026.
  2. Chốt với ngân hàng nơi nhận tiền: tỷ giá quy đổi ghi nhận từng giao dịch là bao nhiêu, lịch chi tiết đối chiếu lấy ở đâu.
  3. Giữ bảng đối chiếu: hóa đơn số bao nhiêu, ghi tỷ giá mấy, số tiền thực về tài khoản là bao nhiêu — ba cột này khớp nhau thì không gì bắt bẻ được.
  4. Hợp đồng bán bằng ngoại tệ nên có điều khoản tỷ giá; một dòng viết ngay bây giờ tránh được một trận cãi với khách sau.
  5. Hóa đơn đã phát hành mà thiếu tỷ giá thì xử lý theo quy định về hóa đơn ngay trong kỳ, đừng gác lại đến kỳ khai.

Câu hỏi thường gặp

Câu 1: Mình bán hàng cho người nước ngoài, họ trả tiền mặt USD — có phải ghi hóa đơn bằng ngoại tệ không?
Lập hóa đơn điện tử như mọi giao dịch khác; tiền mặt hay chuyển khoản chỉ là hình thức thanh toán. Thu bằng ngoại tệ thì ghi ngoại tệ kèm tỷ giá quy VND; thu bằng VND thì ghi VND luôn như bình thường. Đáng nhớ: quyết định cách ghi là loại tiền khách thực trả, không phải tiện tay chọn.

Câu 2: Hóa đơn đã phát hành mà quên thể hiện tỷ giá, giờ xử lý thế nào?
Sửa, điều chỉnh hóa đơn theo quy định về hóa đơn và lưu tỷ giá giao dịch thực tế kèm chứng từ giao dịch đó. Để lâu mới là rủi ro: khi cơ quan thuế đối chiếu doanh thu quy VND với tiền về tài khoản, hóa đơn thiếu tỷ giá sẽ là lỗ hổng đầu tiên bị soi.

Câu 3: Tỷ giá trong hóa đơn lấy theo giá vàng hay giá chợ tự do được không?
Không. Chỉ dùng tỷ giá giao dịch thực tế theo pháp luật kế toán. Giá vàng tăng thêm 1,2 triệu đồng/lượng như phiên 03/11 chỉ là tham chiếu thị trường để biết tiền đang chảy đi đâu, không phải căn cứ ghi hóa đơn.

Cần rà mẫu hóa đơn đang dùng trước khi đô nhảy tiếp?

Điểm bán nào nhận tiền ngoại tệ mà chưa chắc ô tỷ giá trên hóa đơn đã đúng, gửi em xem mẫu hiện tại — em chỉ giúp con số nào bắt buộc, con số nào nên thêm trước kỳ khai tới. Còn một câu các bác nên tự hỏi: tháng tới mình muốn khách trả VND, USD, hay để khách chọn?

Xem thêm

Căn cứ pháp lý: Nghị định Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật quản lý thuế số 108/2025/QH15 về hóa đơn điện tử, chứng từ… 254/2026/NĐ-CP; Công văn 6810/CT-QLNT ngày 14/09/2026 hướng dẫn về tỷ giá trên hóa đơn do Cục Thuế ban hành; Nghị định Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật quản lý thuế 252/2026/NĐ-CP; Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15

Bài viết được thực hiện bởi Đội ngũ Chuyên gia Thuế TADA.

Cập nhật: 11/2026 | Nguồn thời sự: Tỷ giá trung tâm NHNN 25.630 đồng/USD, giá USD ngân hàng ~25.970–26.000 đồng, giá vàng SJC tăng ~1,2 triệu đồng/lượng phiên 03/11/2026 (VOV, Thời báo Tài chính Việt Nam, Thanh Niên). Văn bản pháp lý xem mục Căn cứ pháp lý phía trên.