Hộ kinh doanh giữ sổ sách gì năm 2026: 1 sổ hay 4 sổ?
Từ đầu năm 2026, hộ kinh doanh không còn mức khoán để chờ thuế viên gõ cửa hỏi tiền: Nghị quyết 198/2025/QH15 bỏ thuế khoán và lệ phí môn bài, Nghị định 68/2026 chuyển cả khối hộ sang kê khai theo doanh thu thực tế. Sổ sách lúc này không còn là tập giấy xếp góc quầy cho có, mà là bằng chứng để đối chiếu với cơ quan thuế khi cần. Tin lúc 10 giờ sáng ngày 11/11 vừa qua trên luatvietnam lại nhắc một vòng trước mùa quyết toán: doanh thu, chi phí, hàng tồn kho và tiền thực tế phải khớp với chứng từ đang giữ. Trả lời luôn câu hỏi chính: số sổ phải giữ bám theo nghĩa vụ thuế của hộ, dưới 1 tỷ chỉ 1 sổ, trên 1 tỷ đến 3 tỷ 1 sổ tính theo tỷ lệ, trên 3 tỷ phải mở bộ 4 sổ. Bài này bóc từng nhóm, kèm chứng từ phải lưu và mốc chót sắp tới.
Sổ sách hộ kinh doanh 2026 theo luật nào?
Bộ luật nền nằm ở Thông tư 152/2025/TT-BTC ngày 31/12/2025, hiệu lực 01/01/2026, thay Thông tư 88/2021. Thông tư này chia sổ theo một nguyên tắc duy nhất: hộ có nghĩa vụ thuế nào thì mở sổ đó, không phải nhớ đống mẫu cũ. Ba điểm thoáng mà Cục Thuế đã công bố từ tháng 1: hộ được tự ghi sổ hoặc bố trí người thân trong gia đình làm kế toán, không bắt bằng cấp; tài liệu có thể lưu giấy hoặc điện tử, thời hạn tối thiểu 5 năm; hộ được thêm cột hoặc sửa biểu mẫu sổ cho phù hợp quầy hàng của mình. Nghị định 141/2026 ngày 29/4/2026 nâng ngưỡng chịu thuế từ 500 triệu lên 1 tỷ đồng, nên ranh chia nhóm sổ theo luật mới tính như sau.
Doanh thu bao nhiêu thì giữ 1 sổ, sổ nào?
| Nhóm doanh thu năm | Nghĩa vụ thuế | Sổ phải giữ |
|---|---|---|
| ≤ 1 tỷ đồng | Không chịu GTGT, không nộp TNCN theo NĐ 141/2026 | 1 sổ duy nhất S1a-HKD (sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ) |
| Trên 1 tỷ – 3 tỷ | GTGT và TNCN tính theo tỷ lệ % trên doanh thu | S2a-HKD (ghi doanh thu theo nhóm ngành có cùng tỷ lệ) |
| Trên 3 tỷ (hoặc hộ 1–3 tỷ chọn tính trên thu nhập) | GTGT theo % doanh thu, TNCN trên thu nhập tính thuế | Bộ 4 sổ: S2b-HKD, S2c-HKD (doanh thu, chi phí), S2d-HKD (vật liệu, hàng hóa), S2e-HKD (tiền) |
| Có hoạt động chịu thuế khác (XNK, TTĐB, tài nguyên...) | Thêm thuế chuyên ngành | S3a-HKD (sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác) |
S1a-HKD là mẫu gọn nhất Bộ Tài chính từng đưa ra cho hộ nhỏ: bốn cột số thứ tự, ngày tháng, diễn giải, số tiền. Ghi theo từng nghiệp vụ hoặc gộp theo định kỳ đều được, miễn là đủ doanh thu để tự soi xem có vượt ngưỡng 1 tỷ hay không — vượt là nghĩa vụ thuế bật lên. Cách xác định ngưỡng và phần thuế vượt em đã bóc riêng trong bài hộ kinh doanh vượt 1 tỷ: nộp thuế phần nào cho đúng.
Nhóm S2a yêu cầu kỹ hơn một nhịp: doanh thu phải ghi theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ thuế, ví dụ phân phối hàng hóa 1% tách riêng dịch vụ 5%, để cuối kỳ nhân ra thuế GTGT và TNCN từng cột. Nhóm trên 3 tỷ phải trình độ kế toán thật sự: sổ doanh thu đi cùng sổ chi tiết chi phí, vật liệu hàng hóa, tiền mặt tiền gửi, vì thu nhập tính thuế bằng doanh thu trừ chi phí chứng minh được, không chứng minh là phải chịu theo tỷ lệ.
Chứng từ nào phải lưu kèm sổ?
Sổ chỉ là bảng tổng hợp, khi cơ quan thuế đối chiếu, thứ phải móc ra là chứng từ gốc. Ba nhóm bắt buộc:
- Hóa đơn mua vào, bán ra. Trên 1 tỷ doanh thu là bắt buộc hóa đơn điện tử có mã cơ quan thuế hoặc hóa đơn từ máy tính tiền kết nối dữ liệu theo khoản 5 Điều 8 NĐ 68/2026; 500 triệu đến 1 tỷ dùng khi có nguyện vọng; hộ mới vượt ngưỡng giữa năm phải đăng ký trong 30 ngày kể từ ngày cuối kỳ có doanh thu lũy kế vượt 1 tỷ.
- Bảng kê mua hàng cho phần mua của người bán không có hóa đơn — hàng chợ, cá thể mua lẻ — kèm chứng từ thanh toán đi cùng.
- Sao kê ngân hàng, số dư ví điện tử, phiếu thu chi: tin luatvietnam ngày 11/11 nhắc đúng ba thứ này cùng hàng tồn kho là bốn mảnh dữ liệu cơ quan thuế ghép lại trước khi gọi giải trình.
Một kinh nghiệm thực tế: sổ S2a và hóa đơn điện tử phải khớp từng kỳ, vì hệ thống thuế đã tự ghép dữ liệu hai bên. Sai lệch lặp lại mấy kỳ là lời mời cho truy vấn. Vụ án hộ bán online bị soi ra chỉ bằng cách ghép tiền COD với tờ khai là ví dụ kinh điển em đã kể trong bài hộ bán online COD 45 tỷ: trốn 668 triệu, lĩnh án treo.
Hạn nào cuối năm hộ không được lỡ?
Mốc quan trọng nhất nằm ở Nghị định 68/2026: hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm không quá 1 tỷ đồng phải thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế chậm nhất là ngày 31/01 của năm dương lịch tiếp theo — với năm 2026 là 31/01/2027. Nhóm này chỉ thông báo doanh thu, không khai số thuế phải nộp theo hướng dẫn tại TT 50/2026, sổ S1a chính là thứ để điền con số đó.
Nhóm trên 1 tỷ kê khai theo quý trên Mẫu 01/CNKD, quý 4/2026 khép hồ sơ cùng mốc 31/01/2027 theo bộ hạn mới của Luật Quản lý thuế 108/2025 và NĐ 252/2026. Riêng hộ trên 3 tỷ còn quyết toán năm. Ghi ba mốc vào lịch ngay: 31/01/2027 cho cả nhóm ≤1 tỷ lẫn nhóm kê khai quý, và kỳ kê khai quý 4 nộp trước mốc đó.
Lưu ý vùng chuyển tiếp cho hộ 500 triệu đến 1 tỷ: TT 152/2025 ra đời khi ngưỡng chịu thuế còn 500 triệu, sau đó NĐ 141/2026 nâng lên 1 tỷ. Nguyên tắc của cả hai văn bản vẫn nhất quán — sổ bám theo nghĩa vụ thuế của hộ, không phải theo một con số cố định — nên khi chưa rõ, hỏi đúng cơ quan thuế quản lý hộ một câu: doanh thu của mình thuộc nhóm sổ nào.
Câu hỏi thường gặp
Câu 1: Ghi sổ bằng tay được không, có phải mua phần mềm?
Được. TT 152/2025 cho phép ghi tay hoặc điện tử, không bắt phần mềm, sổ có thể thêm cột cho phù hợp. Phần mềm chỉ đáng tiền khi hộ đã nhiều hóa đơn điện tử và cần khớp dữ liệu tự động.
Câu 2: Mua hàng chợ không có hóa đơn, ghi thế nào cho đỡ thiệt?
Ghi sổ bình thường và lập bảng kê mua hàng kèm chứng từ thanh toán. Nhóm nộp thuế theo thu nhập tính thuế không có bảng kê này là chi phí đó khó được trừ; nhóm theo tỷ lệ % thì ít ảnh hưởng hơn vì không bóc chi phí.
Câu 3: Sổ và chứng từ phải giữ bao lâu?
Tối thiểu 5 năm theo TT 152/2025, dạng giấy hoặc điện tử đều hợp lệ. Cuối năm rà một lần, gom hồ sơ từng năm vào thư mục riêng cho dễ truy.
Câu 4: Quên ghi sổ hoặc ghi sai có bị phạt không?
Sổ ghi thiếu, ghi lệch làm số kê khai sai là xử phạt hành chính theo mức quy định hiện hành; che giấu doanh thu có chủ đích mới chạm tới trốn thuế. Sửa ngay trong kỳ, không đợi cơ quan thuế gọi, luôn rẻ hơn nhiều lần.
Muốn ước lượng thuế của quầy mình theo doanh thu thật? Tool tính thuế miễn phí của em nhập doanh thu từng ngành là ra số GTGT, TNCN theo tỷ lệ mới.
Xem thêm
- Bỏ lệ phí môn bài 2026: hộ kinh doanh còn phải làm gì khác?
- Hộ kinh doanh doanh thu 1 tỷ có phải khai thuế quý 3 không?
- Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ: Khai thuế 2026 thế nào cho chuẩn?
- Quản lý hóa đơn đầu vào cho hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng
- Hộ kinh doanh vượt 1 tỷ: nộp thuế phần nào cho đúng?
Căn cứ pháp lý: Nghị quyết Về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân 198/2025/QH15; Nghị định Quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh 68/2026/NĐ-CP; Thông tư Hướng dẫn kế toán cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh 152/2025/TT-BTC; Thông tư 88/2021; Nghị định Sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và nghị… 141/2026/NĐ-CP; Thông tư Sửa đổi, bổ sung một số điều của thông tư số 18/2026/TT-BTC ngày 05 tháng 3 năm 2026 của bộ trưởng bộ tài chính quy định về hồ sơ, thủ tục… 50/2026/TT-BTC; Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật quản lý thuế 252/2026/NĐ-CP
Bài viết được thực hiện bởi Đội ngũ Chuyên gia Thuế TADA.
Cập nhật: 11/2026 | Nguồn thời sự: luatvietnam.vn ngày 11/11/2026, gdt.gov.vn ngày 24/01/2026. Văn bản pháp lý xem mục Căn cứ pháp lý phía trên.