Bài viết & Hướng dẫn

Kiến thức thuế, kế toán, BHXH và thủ tục doanh nghiệp từ TADA.

← Quay lại danh sách

Giải pháp gỡ rối khi bị BHXH truy thu bảo hiểm hướng dẫn viên du lịch

Đăng ngày 28/7/2026 bởi dagcoj@gmail.com

BHXH xác định hướng dẫn viên là người lao động phải đóng bắt buộc, công ty lữ hành bỗng bị truy thu một cục. Bài này em chỉ cách phân loại đúng và gỡ truy thu.

Nhiều doanh nghiệp lữ hành bất ngờ nhận thông báo truy thu bảo hiểm xã hội bắt buộc cho hướng dẫn viên du lịch. Vấn đề cốt lõi là cơ quan BHXH xác định hướng dẫn viên là người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Vậy giải pháp nào giúp doanh nghiệp xử lý đúng quy định mà không gánh thêm chi phí?

Hướng dẫn viên du lịch có phải tham gia BHXH bắt buộc không?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014 được sửa đổi bởi Luật số 90/2019/QH14, chỉ những người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên mới thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Hướng dẫn viên du lịch thường hoạt động theo hình thức cộng tác viên hoặc hợp đồng dịch vụ theo từng tour, không chịu sự quản lý trực tiếp về giờ giấc và kỷ luật lao động như nhân viên chính quy. Do đó, nếu doanh nghiệp chứng minh được tính chất công việc là độc lập, không thường xuyên, hướng dẫn viên có thể không thuộc đối tượng BHXH bắt buộc.

Làm thế nào để chứng minh hướng dẫn viên không thuộc diện BHXH?

Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ chứng minh tính chất công việc. Cụ thể: (1) Chuyển đổi loại hình hợp đồng từ hợp đồng lao động thông thường sang hợp đồng dịch vụ hoặc hợp đồng cộng tác viên theo từng vụ việc; (2) Chứng minh tính chất công việc bằng cách giải trình rõ hướng dẫn viên là cá nhân hành nghề độc lập có chứng chỉ chuyên môn, không chịu sự quản lý điều hành trực tiếp; (3) Sử dụng chứng từ chi trả thù lao theo từng tour thực tế phát sinh thay vì lập bảng lương cố định hàng tháng; (4) Cung cấp danh sách tour để chứng minh thời gian làm việc ngắt quãng, không đủ điều kiện về thời gian để hình thành quan hệ lao động bắt buộc.

Nếu bị truy thu thì doanh nghiệp cần xử lý ra sao?

Trong trường hợp cơ quan BHXH đã ban hành quyết định truy thu, doanh nghiệp có quyền giải trình và khiếu nại trong thời hạn quy định. Hồ sơ giải trình cần chứng minh hướng dẫn viên là đối tượng tự kê khai thuế và tham gia BHXH tự nguyện do có thu nhập từ nhiều đơn vị lữ hành khác nhau trong năm tính thuế. Đồng thời, doanh nghiệp cần cung cấp hợp đồng dịch vụ, chứng từ chi trả thù lao và danh sách tour đã thực hiện. Nếu giải trình hợp lý, cơ quan BHXH có thể xem xét hủy bỏ quyết định truy thu hoặc điều chỉnh số tiền phải đóng.

Cách phòng tránh truy thu BHXH cho hướng dẫn viên từ đầu là gì?

Cách tốt nhất là định rõ hình thức hợp đồng ngay từ đầu. Khi tuyển dụng hướng dẫn viên, doanh nghiệp nên sử dụng hợp đồng dịch vụ hoặc hợp đồng cộng tác viên thay vì hợp đồng lao động thông thường. Đồng thời, cần xây dựng quy chế hoạt động rõ ràng cho hướng dẫn viên, bao gồm quyền tự chủ về thời gian, phương tiện di chuyển và cách thức thực hiện tour. Việc tuân thủ đúng hình thức hợp đồng giúp doanh nghiệp tránh được rủi ro truy thu bảo hiểm về sau.

Chi phí truy thu BHXH là bao nhiêu và có thể thương lượng không?

Số tiền truy thu phụ thuộc vào thời gian và mức lương cơ bản mà cơ quan BHXH sử dụng làm căn cứ đóng. Thông thường, tiền truy thu bao gồm cả tiền bảo hiểm doanh nghiệp phải đóng và tiền lãi chậm đóng theo quy định. Doanh nghiệp có thể thương lượng với cơ quan BHXH về mức đóng nếu chứng minh được hướng dẫn viên thực tế không thuộc diện bắt buộc. Tuy nhiên, việc thương lượng cần dựa trên hồ sơ chứng cứ hợp lệ và nên có sự hỗ trợ của chuyên gia tư vấn thuế và BHXH.

Câu hỏi thường gặp

Hướng dẫn viên du lịch có cần đóng BHXH tự nguyện không?

Có, hướng dẫn viên nên tự tham gia BHXH tự nguyện để đảm bảo quyền lợi về hưu trí, ốm đau và thai sản. Việc đóng BHXH tự nguyện là quyền lợi cá nhân, không phụ thuộc vào doanh nghiệp.

Doanh nghiệp lữ hành cần chuẩn bị gì khi bị truy thu?

Doanh nghiệp cần chuẩn bị hợp đồng dịch vụ với hướng dẫn viên, chứng từ chi trả thù lao theo từng tour, danh sách tour đã thực hiện và chứng chỉ hành nghề của hướng dẫn viên.

Thời hạn khiếu nại quyết định truy thu BHXH là bao lâu?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội, doanh nghiệp có quyền khiếu nại trong vòng 90 ngày kể từ ngày nhận quyết định truy thu từ cơ quan BHXH.

Có thể chuyển hướng dẫn viên sang hợp đồng cộng tác viên sau khi bị truy thu không?

Có thể thay đổi hình thức hợp đồng cho các tour tiếp theo, nhưng không có hiệu lực hồi cố. Tiền truy thu cho giai đoạn trước khi thay đổi vẫn phải giải quyết theo quy định hiện hành.

Đội ngũ Chuyên gia Thuế TADA

Last updated: 10/03/2026

Xem thêm

Căn cứ pháp lý: Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15.