4 vụ truy thu phạt tháng 9: mổ lỗi từng doanh nghiệp kèm luật
Nam Tân Uyên bị truy thu phạt tổng 9,6 tỷ theo Quyết định 1669, nộp đủ ngay sau khi nhận. Khi sai thuế, doanh nghiệp trả 3 tầng tiền: truy thu gốc, phạt hành chính, chậm nộp 0,03% mỗi ngày — bài này em mổ từng tầng.
Ngày 25/9/2026, Công ty Khu công nghiệp Nam Tân Uyên mã NTC sàn HOSE công bố nhận Quyết định 1669 ký ngày 21/9/2026 của Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn. Tổng số tiền phải nộp là 9.609.028.083 đồng gồm truy thu, phạt vi phạm hành chính và chậm nộp, công ty nộp đủ ngay sau khi nhận quyết định. Vụ việc nóng hổi này là dịp bóc một lần cho rõ: khi sai thuế, doanh nghiệp phải trả mấy tầng tiền và mỗi tầng tính thế nào. Ngay dưới đây là 3 vụ cùng tháng 9 với lỗi vi phạm công khai chi tiết để đối chiếu, rồi mới đến khung 3 tầng tiền áp cho mọi nhà.
Mổ lỗi 4 doanh nghiệp, con số nào luật nào
1. TEDI: thiếu thu nhập, yếu chứng từ, tổng hơn 12,19 tỷ
Lỗi công bố ngày 17/9 gồm 3 hành vi: kê khai sai thuế giá trị gia tăng, hạch toán thiếu thu nhập khác, giá vốn và chi phí quản lý không đủ hồ sơ chứng từ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Đây là khai sai dẫn đến thiếu thuế theo Điều 16 Văn bản hợp nhất 27, khung phạt 20% số thuế tăng thêm. Áp vào số của TEDI: phạt gần 1,6 tỷ tương ứng đúng 20% trên 7,99 tỷ truy thu.
Truy thu hơn 7,99 tỷ gồm 1,71 tỷ giá trị gia tăng và 6,27 tỷ thu nhập doanh nghiệp là số thuế thiếu phải nộp đủ theo tầng 1, không có chuyện giảm. Chậm nộp hơn 2,6 tỷ tính đến 28/8 theo mức 0,03% mỗi ngày tại Điều 59 Luật Quản lý thuế. Cộng 3 tầng thành hơn 12,19 tỷ, phải chấp hành trong 10 ngày kể từ khi nhận quyết định.
2. Nam Dược: khai sai 2 niên độ, tổng hơn 1,7 tỷ
Quyết định của Thuế Hà Nội ban hành 3/9, công bố 17/9: khai sai giá trị gia tăng và thu nhập doanh nghiệp niên độ 2024-2025 dẫn đến thiếu thuế, cũng rơi vào Điều 16. Phạt 244 triệu tương ứng 20% trên 1,2 tỷ truy thu. Cơ cấu truy thu lệch hẳn về thu nhập doanh nghiệp với 1,1 tỷ so với chỉ 83 triệu giá trị gia tăng, cho thấy lỗi nằm ở hạch toán thu nhập chi phí chứ không phải hóa đơn đầu ra.
Chậm nộp gần 233,7 triệu tính đến 24/8, từ 25/8 đến ngày nộp đủ công ty tự tính tiếp theo 0,03% mỗi ngày. Tổng hơn 1,7 tỷ. Vụ này cho thấy khai sai 2 năm liên tiếp thì chậm nộp phình rất nhanh dù số thuế gốc chỉ hơn 1 tỷ.
3. Bê tông Phan Vũ Hà Nam: sai cả phụ lục thuế cá nhân, tổng hơn 238 triệu
Kiểm tra giai đoạn 2022-2025 phát hiện 2 nhóm lỗi: khai sai chỉ tiêu phụ lục quyết toán thuế thu nhập cá nhân 2024 và khai sai giá trị gia tăng thu nhập doanh nghiệp dẫn đến thiếu thuế. Phạt hơn 34,19 triệu trong đó 2 triệu cho lỗi phụ lục và 32,19 triệu cho lỗi thiếu thuế theo Điều 16.
Truy thu hơn 160,95 triệu gồm 28,32 triệu giá trị gia tăng, 132,55 triệu thu nhập doanh nghiệp và 75.780 đồng thu nhập cá nhân. Chậm nộp gần 42,87 triệu. Tổng hơn 238 triệu. Điểm đáng học là công ty nộp đủ truy thu trước khi có quyết định phạt, đúng tinh thần tự giác khắc phục trước kiểm tra để được nhẹ tay theo khoản 3 Điều 9 Nghị định 125.
4. Nam Tân Uyên: giấu lỗi nhưng con số vẫn nói lên 3 tầng
Quyết định 1669 ký 21/9, nhận 25/9, tổng 9.609.028.083 đồng, công ty không công bố chi tiết hành vi. Không bịa lỗi, chỉ đọc con số: tổng này gồm cả truy thu phạt chậm nộp, nghĩa là ít nhất đã có thiếu thuế gốc cộng tối thiểu 2 tầng cộng thêm. Với doanh nghiệp lớn kiểm tra nhiều niên độ, chậm nộp 0,03% mỗi ngày trên số thuế lớn trong nhiều năm thường chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng số.
Vụ này dạy một điều khác: công ty niêm yết giấu được chi tiết lỗi nhưng không giấu được con số, cổ đông vẫn đọc được mức độ nghiêm trọng qua tổng tiền.
Tầng 1: tiền thuế truy thu, thoát đâu cũng phải nộp
Tầng đầu tiên là số thuế khai thiếu, trốn hoặc được miễn giảm hoàn sai, phải nộp đủ vào ngân sách. Quá thời hiệu xử phạt thì không bị phạt tiền nhưng vẫn phải nộp đủ tiền thuế truy thu trong 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện. Không đăng ký thuế mà bị phát hiện có doanh thu thì nộp đủ cho toàn bộ thời gian trở về trước, không giới hạn 10 năm.
Với hộ kinh doanh, tầng này tính theo tỷ lệ trên doanh thu hoặc trên thu nhập tùy phương pháp. Với doanh nghiệp, tính trên thu nhập chịu thuế nhân thuế suất. Điểm chung là không có chuyện thoát, chỉ có chuyện nộp sớm hay nộp muộn kèm thêm tầng 2 và tầng 3.
Tầng 2: tiền phạt, trốn thuế phạt đến 3 lần
Tầng thứ hai là phạt vi phạm hành chính, tính theo Văn bản hợp nhất 27/2026. Hành vi trốn thuế phạt 1 lần số thuế trốn nếu có tình tiết giảm nhẹ, 1,5 lần nếu không tăng không giảm, 2 lần với một tình tiết tăng nặng, 2,5 lần với hai tình tiết, và 3 lần với từ ba tình tiết tăng nặng trở lên.
Khai sai dẫn đến thiếu thuế thì phạt theo khung riêng nhẹ hơn trốn thuế, nhưng vẫn cộng dồn với tầng 1. Vi phạm thủ tục như chậm nộp tờ khai thì phạt từ cảnh cáo đến 25 triệu với doanh nghiệp, hộ kinh doanh áp dụng mức như cá nhân bằng một nửa tổ chức. Thời hiệu xử phạt thủ tục và hóa đơn là 2 năm, khai sai và trốn thuế là 5 năm.
Tầng 3: tiền chậm nộp, chảy từng ngày 0,03%
Tầng thứ ba nhiều người quên nhất là tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày trên số thuế chậm nộp, tính liên tục từ ngày kế tiếp hạn nộp đến ngày liền kề trước ngày nộp. Chậm nộp tiền phạt thì tính 0,05% mỗi ngày trên số phạt chưa nộp, cao hơn cả chậm nộp thuế.
Làm một phép tính nhỏ: nợ 200 triệu tiền thuế chậm 30 ngày thì tiền chậm nộp là 1,8 triệu. Chậm cả năm thì hơn 21 triệu, bằng hơn 10% số thuế gốc. Vụ Nam Tân Uyên 9,6 tỷ gồm cả ba tầng, trong đó tiền chậm nộp của doanh nghiệp lớn thường chiếm tỷ trọng không nhỏ vì kỳ tính kéo dài nhiều năm.
Thông tin nhanh 4 doanh nghiệp trong bài
- Nam Tân Uyên (NTC, sàn HOSE): Công ty Khu công nghiệp Nam Tân Uyên, kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp ở Bình Dương cũ. Nửa đầu 2026 doanh thu hơn 163 tỷ giảm 41% cùng kỳ, lợi nhuận gộp gần 82 tỷ, doanh thu tài chính tăng gấp đôi gần 132 tỷ.
- TEDI (TED, sàn UPCoM): Tổng công ty Tư vấn Thiết kế Giao thông vận tải, tư vấn thiết kế công trình giao thông, doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa.
- Nam Dược (NDC, sàn UPCoM): Công ty dược phẩm chuyên thuốc đông dược và thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
- Bê tông Phan Vũ Hà Nam (FCM, sàn HOSE): Công ty bê tông và cấu kiện bê tông đúc sẵn phục vụ công trình giao thông và dân dụng.
Bài học cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ
Thứ nhất, đừng để sai thành hệ thống nhiều năm vì truy thu 10 năm cộng chậm nộp từng ngày sẽ thành con số khổng lồ. Sai một kỳ sửa ngay rẻ hơn sai 5 năm bị khui một lần.
Thứ hai, phân biệt rõ khai sai và trốn thuế vì khung phạt khác nhau một trời một vực. Lỡ khai sai thì tự giác khắc phục trước khi cơ quan thuế công bố kiểm tra để được nhẹ tay.
Thứ ba, hộ kinh doanh đừng tưởng nhỏ thì không bị truy. Không đăng ký thuế mà có doanh thu thì bị ấn định thuế toàn bộ thời gian, không giới hạn 10 năm, cộng chậm nộp từng ngày.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Vụ Nam Tân Uyên bị phạt bao nhiêu vì lỗi gì?
9.609.028.083 đồng gồm truy thu, phạt vi phạm hành chính và chậm nộp theo Quyết định 1669 ký ngày 21/9/2026, nhận ngày 25/9/2026. Công ty không công bố chi tiết hành vi, chỉ xác nhận đã nộp đủ.
2. Trốn thuế phạt cao nhất mấy lần?
3 lần số thuế trốn khi có từ ba tình tiết tăng nặng trở lên. Có giảm nhẹ thì 1 lần, không tăng không giảm thì 1,5 lần.
3. Quá thời hiệu xử phạt có phải nộp thuế không?
Có. Hết thời hiệu thì miễn phạt tiền nhưng vẫn nộp đủ thuế truy thu trong 10 năm trở về trước. Không đăng ký thuế thì nộp toàn bộ thời gian.
4. Tiền chậm nộp tính thế nào?
0,03% mỗi ngày trên số thuế chậm nộp. Chậm nộp tiền phạt thì 0,05% mỗi ngày trên số phạt chưa nộp.
5. Hộ kinh doanh bị phạt như doanh nghiệp không?
Không. Hộ gia đình và hộ kinh doanh áp dụng mức phạt như cá nhân, bằng một nửa mức tổ chức.
Bài viết được thực hiện bởi Đội ngũ Chuyên gia Thuế TADA.
Cập nhật: 09/2026 Nguồn tin: Đời sống và Pháp luật (27/9/2026), vietnam.vn (26/9/2026), Tạp chí Kinh tế Tài chính (21/9/2026), Văn bản hợp nhất 27/2026/VBHN-NĐ-BTC, Chinhphu.vn (3-4/9/2026)
Xem thêm
- Vicostone bị truy hoàn thuế: tiền đã tiêu giờ trả sao?
- Tư vấn thuế kế toán BHXH nhân sự lương thưởng 2026?
- Dịch vụ kiểm toán, lập BCTC và xử lý lỗi thuế 2026?
Căn cứ pháp lý: Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định 125/2020/NĐ-CP.